Door Jesper Peeters, RTV Connect
Drie van de zestien Lingewaardse politici en bestuurders die meededen aan een enquête van Connect hebben zich het afgelopen jaar bedreigd of geïntimideerd gevoeld vanwege hun werk. Bij alle drie speelde de opvang van asielzoekers een rol.
Connect hield de enquête na een debat in de gemeenteraad op 17 september. Toen werd een motie besproken over de bescherming van de lokale democratie en solidariteit met bedreigde volksvertegenwoordigers. Alle raadsleden en collegeleden kregen de vragenlijst. Zestien van hen vulden die tussen 7 en 19 oktober in. De antwoorden zijn anoniem verwerkt.
Twee van de drie politici die zich bedreigd voelden, maakten dat twee tot vijf keer mee. De derde zes tot tien keer. Alle drie kregen te maken met schelden of verbale agressie. Eén van hen werd ook met geweld bedreigd. De bedreigingen kwamen van inwoners en van anonieme afzenders via reacties op sociale media, privéberichten en op straat.
‘Anders zullen we het wel meemaken’
Eén politicus vertelt dat iemand op straat naast het gezelschap kwam rijden. Diegene zei wat hij van hen vond en waar ze weg moesten blijven, “omdat we het anders wel mee zullen maken”. Een ander werd tijdens het flyeren in de verkiezingstijd samen met mede campagnevoerders toegeschreeuwd en uitgescholden. Daarbij vielen ook racistische opmerkingen over de vluchtelingen die in de gemeente worden opgevangen. Diegene werd ook langs het sportveld aangesproken op het raadswerk. De derde werd online uitgemaakt voor leugenaar en kreeg te horen dat het tijd was om te stoppen.
De asielopvang is de rode draad. Eén respondent zegt dat het “vrijwel altijd” daarover gaat. Ook de regenboogmotie en het thema geweld tegen vrouwen worden genoemd.
Voorzichtiger
De bedreigingen hebben gevolgen. Twee politici zijn voorzichtiger geworden in wat ze publiekelijk zeggen. Eén is minder actief op sociale media en één heeft thuis veiligheidsmaatregelen genomen. Eén politicus zegt zelfs een standpunt of besluit te hebben aangepast.
Niet alles wordt gemeld. Twee van de drie meldden een voorval, bij de eigen fractie of binnen de gemeente. De derde meldde niets. Als redenen worden genoemd dat het “niet ernstig genoeg” was, dat het “bij het werk hoort” en dat iemand “er niets van verwacht”. Niemand meldde het bij de politie.
Volgens één respondent houdt de gemeente de zaken wel proactief in de gaten en schakelt zij waar nodig de politie in. Het onderwerp zou ook meerdere keren in overleg met politie en justitie aan bod zijn gekomen.
‘Op je hoede’
Gemiddeld geven de zestien politici hun gevoel van veiligheid een 4,1 op een schaal van 1 tot 5. Niemand scoort lager dan een 3. Alle zestien zeggen zich voldoende gesteund te voelen door de gemeente.
Ook wie zelf niet werd bedreigd, merkt de sfeer. Een raadslid dat intimidatie van dichtbij meemaakte: “Dat maakt dat je toch op je hoede bent en het raadswerk minder prettig is dan het ooit was.” Hetzelfde raadslid noemt het schelden onder berichten over de noodopvang “intimiderend, maar geen directe en persoonlijke intimidatie”.
Niet iedereen maakt zich zorgen. Een raadslid wijst erop dat je keuzes maakt waar niet alle inwoners het mee eens zijn, en dat je dat soms verbaal terugkrijgt. Een ander is stelliger: “Raadsleden moeten niet zo snel piepen hierover. Je moet tegen een stootje kunnen.”
‘Dan is de democratie verloren’
De motie van 17 september kwam van PRO Lingewaard. “Niemand zou zijn of haar werk als raadslid of bestuurder hoeven doen onder druk van angst, bedreiging of persoonlijke aanvallen”, zei raadslid Sylvia Swart. Volgens haar filmen inwoners fragmenten uit raadsvergaderingen en zetten ze die op sociale media. Onder die filmpjes wordt dan geïntimideerd en gedreigd. Van een steunfractielid van de partij werd het adres online gezet. Swart vreest dat raadsleden op den duur in de raadszaal niet meer durven te zeggen wat ze vinden. “En als dat zover is, dan is de democratie verloren.”
Raadslid Nick Mijnhart (Forum voor Democratie) vroeg welke concrete incidenten er in Lingewaard zijn geweest. Hij wilde ook weten wat de motie toevoegt, omdat wie over de grens gaat strafrechtelijk vervolgd kan worden. Patrick Hegeman (Lingewaard.NU-B06) vroeg waarom de motie geen concrete maatregelen bevat. Volgens Swart is daar bewust voor gekozen, om brede steun te krijgen. Ze noemde de motie “een soort kopie” van moties die elders in het land zijn ingediend.
Burgemeester Nelly Kalfs zei namens het college dat zij de motie omarmt. Bestuurders en raadsleden horen volgens haar “hun werk naar behoren te kunnen doen”.
Twee partijen tegen de motie
De raad nam de motie aan met 23 stemmen voor en 4 tegen. Forum voor Democratie en Wij zijn Lingewaard stemden tegen. Volgens Mijnhart is bedreiging, intimidatie en geweld voor zijn fractie “volstrekt onacceptabel”. Wie de grens van de wet overschrijdt, moet worden aangepakt. Juist omdat dat vanzelfsprekend is, ziet de fractie onvoldoende aanleiding voor de motie. De voorbeelden die worden aangehaald, spelen zich volgens Mijnhart niet in Lingewaard af. De raad moet zich volgens hem bezighouden met vraagstukken die de eigen inwoners raken. “Onze tegenstem mag daarom nadrukkelijk niet worden uitgelegd als acceptatie van bedreiging, intimidatie of geweld.”
Raadslid Edwin Tiggers van Wij zijn Lingewaard zei in het debat dat hij het beeld dat PRO schetst niet herkent. Het viel hem op dat de partij in de loop der jaren steeds weer moties uit het land naar Lingewaard haalt.
Foto van gemeentehuis. © Omroep Lingewaard
