Door Willeke van Vulpen, Huissen 13 augustus.
De extreem lage waterstanden in de Nederrijn zijn voor rivierwaterbouwkundig ingenieur Henk Eerden geen verrassing. Vanaf het water ziet hij dagelijks wat de gevolgen zijn van de veranderende rivier. Op donderdag 13 augustus voer Omroep Lingewaard met Eerden mee op zijn speciaal voor de Rijntakken gebouwde riviervlet Twidde.
Eerden groeide op bij het Looveer in Huissen en kent de rivieren van jongs af aan. Als voormalig rivierwaterbouwkundig ingenieur en de laatst opgeleide Gildemeester Rivieren leest hij het water als weinig anderen. Aan de kop van een krib, tussen de kribben en bij de splitsingen van de rivieren ziet hij onmiddellijk hoe stroming en waterstand zich gedragen.
Tijdens de vaartocht over de Nederrijn bij Huissen, en richting het Pannerdensch Kanaal, vertelt Eerden vooral over de uitzonderlijk lage waterstand. Volgens hem ligt de belangrijkste oorzaak niet alleen bij de hoeveelheid water, maar ook bij de gigantische daling van de rivierbodem.
De gevolgen zijn volgens Eerden op verschillende plaatsen al duidelijk zichtbaar. Veerstoepen liggen te hoog, de inlaat van de Linge bij Doornenburg komt moeilijker in het water te liggen en tussen de kribben vallen delen van de rivierbodem droog.
Maar juist de minder zichtbare gevolgen baren hem zorgen. Door de lage rivierstand stroomt grondwater sneller richting de rivier, waardoor de grondwaterstand verder daalt. Dat kan leiden tot droogteschade aan natuur en landbouw. Ook funderingen kunnen volgens Eerden worden bedreigd wanneer het grondwater extreem laag komt te staan.
De hoeveelheid water die door de rivier stroomt is inmiddels historisch laag. Eerden wijst erop dat in 1947 ongeveer 620 kubieke meter water per seconde werd afgevoerd. Nu is dat circa 610 kubieke meter per seconde.
Vanaf de Twidde laat Eerden zien dat een rivier meer vertelt dan alleen de hoogte van het water. Wie weet waar hij moet kijken, ziet de veranderingen in de stroming, de bodem en de omgeving. Zijn boodschap is duidelijk: de lage waterstand is niet slechts een tijdelijk beeld van een droge zomer, maar onderdeel van een ontwikkeling waarvan de gevolgen steeds zichtbaarder worden.
Niet alleen de foto’s, maar ook de video die vanaf de Twidde is gemaakt, laat de gevolgen van de droogte zien, maar brengt ook de bijzondere natuur langs de Nederrijn en het Pannerdensch Kanaal in beeld.
Foto’s © Willeke van Vulpen.
